Köpek aşıları neyi önler?
Aşılar, başta yavrular olmak üzere köpeklerde ağır seyredebilen ve bazıları ölümcül olabilen bulaşıcı hastalıklara karşı koruma sağlar. Parklarda, sokakta ve diğer köpeklerle karşılaşılan her ortamda bu hastalıklarla temas ihtimali vardır. Düzenli aşılama yalnızca köpeğinizi değil, çevresindeki diğer hayvanları da korumaya yardımcı olur.
Temel aşılar
Temel aşılar, yaşadığı yer ve yaşam tarzı ne olursa olsun her köpeğe önerilen aşılardır:
- Karma aşı: Gençlik hastalığı (distemper), parvovirüs ve bulaşıcı hepatite (adenovirüs) karşı koruma sağlar. Kullanılan aşıya göre başka bileşenler de içerebilir.
- Kuduz aşısı: Kuduz, insanlara da bulaşabilen ölümcül bir hastalıktır. Ülkemizde sahipli köpeklerin kuduza karşı aşılanması yasal olarak zorunludur.
Yaşam tarzına göre önerilebilecek aşılar
Bazı aşılar her köpeğe değil, belirli risklerle karşılaşan köpeklere önerilir. Hekimimiz köpeğinizin günlük yaşamını sizinle konuşarak bu aşılara ihtiyaç olup olmadığını değerlendirir.
- Leptospiroz: Durgun su, gölet ve kemirgenlerle temas yoluyla bulaşabilen ve insanlara da geçebilen bakteriyel bir hastalıktır. Doğada sık vakit geçiren köpekler için ayrıca önem taşır.
- Köpek öksürüğü: Pansiyon, eğitim grubu veya köpek parkı gibi çok sayıda köpeğin bir arada bulunduğu ortamlara giren köpekler için gündeme gelebilir.
İzmir ve çevresinde kum sineğiyle bulaşan leishmaniasis ve kenelerin taşıdığı hastalıklar da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu hastalıklarda dış parazit koruması önemli bir yer tutar; aşı programını planlarken köpeğinizin parazit korumasını da birlikte ele alırız.
Yavru köpek aşı takvimi: genel çerçeve
Aşağıdaki program tipik yaş aralıklarını gösterir. Annenin aşı durumu, yavrunun sağlığı ve yaşam koşullarına göre takvim kişiselleştirilir.
- 6–8 hafta: İlk muayene, iç ve dış parazit kontrolü ve ilk karma aşı.
- Sonraki haftalar: Karma aşı 3–4 hafta arayla tekrarlanır. Toplam doz sayısı, seriye başlanan yaşa göre değişir.
- Yaklaşık 16 hafta: Serinin son dozu genellikle bu yaşta veya biraz sonrasında yapılır, çünkü anneden geçen antikorlar daha erken yapılan dozların etkisini azaltabilir.
- 12 haftalıktan itibaren: Kuduz aşısı.
- 6 ay ile 1 yaş arası: Seriyi pekiştiren tekrar (rapel) dozu.
- Yetişkinlikte: Aşıların tekrar sıklığı aşının tipine ve köpeğin risklerine göre belirlenir; bazı aşılar yıllık, bazıları daha uzun aralarla tekrarlanabilir.
Bir dozu birkaç gün geciktirmek genellikle sorun yaratmaz; ancak aralar uzadığında serinin bir kısmının tekrarlanması gerekebilir. Aşı tarihlerini aksattıysanız köpeğinizin aşı kartıyla birlikte gelin; nasıl devam edileceğini hekimimiz belirler.
Aşı serisi tamamlanana kadar
- Aşıları tamamlanmamış yavrunuzu, aşı durumu bilinmeyen köpeklerin sık dolaştığı park ve sokak alanlarından uzak tutun.
- Sosyalleşme bu dönemde de önemlidir; aşıları tam, sağlıklı köpeklerle güvenli ortamlarda kontrollü tanışmalar planlayabilirsiniz.
- Yavrunuzu kucakta taşıyarak ya da güvenli bir bahçede yeni seslere, insanlara ve ortamlara alıştırmak, bulaşma riskini artırmadan sosyalleşmesine katkı sağlar.
- Kusma, ishal, iştahsızlık veya belirgin halsizlik fark ederseniz beklemeden veteriner hekime başvurun; yavru köpeklerde bu belirtiler hızla ağırlaşabilir.
Aşıdan sonra
Aşıyı izleyen bir iki gün köpeğinizde hafif yorgunluk, iştahta azalma ya da aşı yerinde hassasiyet görülebilir. Bu süreçte uzun koşu ve yorucu oyunlardan kaçınmanız iyi olur. Yüzde şişlik, vücutta kaşıntılı kabarıklıklar, kusma, nefes darlığı veya yığılma alerjik bir reaksiyona işaret edebilir; bu durumda vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurun.
Yetişkin ve aşı geçmişi bilinmeyen köpekler
Sahiplendiğiniz yetişkin köpeğin aşı kaydı yoksa aşılamaya her yaşta başlanabilir. Muayeneden sonra genellikle birkaç hafta arayla yapılacak bir başlangıç programı ve ardından tekrar dozları planlanır.