Kedilere neden aşı yapılır?
Aşılar, bağışıklık sistemini belirli hastalıklara karşı önceden hazırlayarak kedinizi ağır seyredebilen enfeksiyonlardan korur. Hiç dışarı çıkmayan ev kedileri de tamamen risksiz değildir: bazı virüsler ayakkabı, kıyafet veya eşyalarla eve taşınabilir. Ayrıca kedinin kaçması, eve yeni bir kedi gelmesi ya da başka bir yerde konaklaması gibi durumlar her zaman olasıdır.
Temel ve isteğe bağlı aşılar
Kedi aşıları genel olarak iki gruba ayrılır. Temel aşılar, yaşam koşulları ne olursa olsun her kedi için önerilen aşılardır. İsteğe bağlı aşılar ise kedinin yaşam tarzına ve hastalıkla karşılaşma riskine göre değerlendirilir.
Temel aşılar
- Karma aşı: Kedi panlökopenisi (kedi parvovirüsü), herpesvirüsün yol açtığı rinotrakeit ve kalisivirüse karşı koruma sağlar. Bu hastalıklar özellikle yavrularda ağır seyredebilir.
- Kuduz aşısı: Kuduz, hem hayvanlar hem insanlar için ölümcül bir hastalıktır. Ülkemizde sahipli kedi ve köpeklerin kuduza karşı aşılanması yasal olarak da zorunludur.
İsteğe bağlı aşılar
- Lösemi (FeLV) aşısı: Dışarıya çıkan, başka kedilerle sık temas eden veya FeLV pozitif bir kediyle aynı evde yaşayan kediler için gündeme gelir. Aşıdan önce kedinin FeLV açısından test edilmesi genellikle önerilir.
- Diğer ek aşılar: Kedinin yaşadığı ortam, birlikte yaşadığı hayvanlar ve sağlık geçmişine göre hekiminiz başka aşılar da önerebilir.
Yavru kedi aşı takvimi: genel çerçeve
Aşağıdaki takvim yalnızca tipik yaş aralıklarını gösterir. Kedinizin yaşı, sağlık durumu, annenin aşı geçmişi ve yaşam koşulları değerlendirilerek ona özel bir program hazırlanır.
- 6–8 hafta: Genel muayene, iç ve dış parazit kontrolü, ilk karma aşı.
- 3–4 hafta sonra: İkinci karma aşı. Risk değerlendirmesine göre lösemi aşısı da bu dönemde planlanabilir.
- Yaklaşık 16 haftalık olana kadar: Karma aşı 3–4 hafta arayla tekrarlanır. Kuduz aşısı genellikle 12 haftalıktan itibaren yapılır.
- Seri tamamlandıktan sonra: Genellikle 6 ay ile 1 yıl arasında bir tekrar (rapel) dozu uygulanır.
- Yetişkinlikte: Aşıların tekrar aralığı, kullanılan aşıya ve kedinin yaşam koşullarına göre hekiminiz tarafından belirlenir.
Yavru serisi tamamlanana kadar korumanın henüz tam oluşmadığını unutmayın. Bu dönemde yavrunuzun aşı durumu bilinmeyen kedilerle temasını sınırlamanız iyi olur.
Aşı kartını saklayın
Her aşıdan sonra aşı kartına uygulanan aşı, tarih ve bir sonraki dozun zamanı işlenir. Bu kartı saklamanız; kedinizi bir süreliğine bir yakınınıza emanet ettiğinizde, eve yeni bir kedi geldiğinde ya da başka bir veteriner hekime başvurduğunuzda aşı geçmişinin doğru takip edilmesini sağlar. Bir sonraki aşı tarihini telefonunuzun takvimine not etmek de unutmayı önler.
Yetişkin veya aşı geçmişi bilinmeyen kediler
Sokaktan sahiplendiğiniz ya da aşı kaydı olmayan yetişkin bir kediyi de aşılamaya başlamak mümkündür. Bu durumda genellikle birkaç hafta arayla yapılan iki dozluk bir başlangıç uygulanır, ardından tekrar dozlarıyla devam edilir. Aşıdan önce genel muayene yapılır; kedinin geçmişine göre bazı testler önerilebilir.
Aşı günü neler olur?
- Kedinizin genel durumu, ateşi ve kilosu kontrol edilir. Aşılar sağlıklı hayvanlara yapılır; hasta görünen bir kedinin aşısı genellikle iyileşene kadar ertelenir.
- Uygulanacak aşı ve bir sonraki dozun tarihi sizinle paylaşılır ve aşı kartına işlenir.
- Eve döndüğünüzde kedinizin dinlenebileceği sakin bir ortam hazırlayın ve gün içinde onu gözlemleyin.
Aşıdan sonra nelere dikkat etmelisiniz?
Aşıdan sonraki bir iki gün içinde hafif halsizlik, iştahta azalma veya aşı yerinde küçük bir hassasiyet görülebilir. Bu belirtiler genellikle kendiliğinden geçer. Aşağıdaki durumlarda ise vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurun:
- Yüzde, göz çevresinde veya dudaklarda şişlik
- Tekrarlayan kusma, ishal veya nefes almada zorlanma
- Belirgin halsizlik, bayılma ya da yığılma
- Aşı yerinde birkaç hafta geçmesine rağmen kaybolmayan veya büyüyen bir şişlik