Ağız sağlığı neden önemlidir?
Kedi ve köpeklerde diş ve dişeti hastalıkları, özellikle yetişkinlik döneminde oldukça yaygındır. Dişlerin üzerinde biriken plak zamanla sertleşerek diş taşına dönüşür; diş taşı da dişetlerinde iltihaba, ağız kokusuna, ağrıya ve ilerleyen dönemde diş kaybına yol açabilir. Hayvanlar ağız ağrısını çoğu zaman belli etmez ve yemek yemeye devam eder. Bu yüzden sorun, sahibi tarafından fark edildiğinde ilerlemiş olabilir.
Dikkat etmeniz gereken belirtiler
- Geçmeyen ağız kokusu
- Dişlerde sarı-kahverengi birikintiler
- Kızarık, şiş veya kolayca kanayan dişetleri
- Çiğnemede zorlanma, mamayı ağzından düşürme veya tek taraflı çiğneme
- Ağzını patisiyle kaşıma ya da aşırı salya
- Kırık veya sallanan dişler
- Yüzde, özellikle göz altında şişlik
Kedilerde bazen dişin kendi dokusunda ağrılı erime lezyonları görülebilir. Bu lezyonlar dişeti kenarında kızarıklık gibi küçük işaretler verir ve çoğu zaman yalnızca dikkatli bir ağız içi muayeneyle fark edilir.
Diş taşı temizliği nasıl yapılır?
Etkili bir diş temizliği, dişlerin yalnızca görünen yüzeyinin değil, dişeti çizgisinin altının da temizlenmesini gerektirir. Bu nedenle işlem genel anestezi altında yapılır. Anestezisiz yapılan yüzeysel temizlik, asıl sorunun bulunduğu dişeti altına ulaşamaz ve hayvan için de stresli olabilir.
- Ön muayene: Ağız içi, hayvan uyanıkken incelenebildiği kadar değerlendirilir ve genel sağlık kontrolü yapılır. Yaşa ve sağlık durumuna göre anestezi öncesi kan tahlili önerilebilir.
- Hazırlık: Anestezi güvenliği için işlemden önce belirli bir süre mama verilmemesi istenir; saatler randevu sırasında size bildirilir.
- Ağız içi değerlendirme: Anestezi altında her diş ve çevresindeki dişeti tek tek incelenir.
- Temizlik: Diş taşları diş yüzeylerinden ve dişeti altından temizlenir, ardından yüzeyler genellikle cilalanarak pürüzsüz hâle getirilir.
- Gerekirse tedavi: Korunması mümkün olmayacak kadar hasarlı, kırık veya sallanan dişler, ağrıyı gidermek için çekilebilir. Diş çekimi gibi kararlar sizin bilginiz ve onayınızla verilir.
- Uyanma ve taburcu: Dostunuz anesteziden uyanırken takip edilir ve eve dönüş talimatları verilir.
Diş çekimi ne zaman gerekir?
Diş çekimi, dişin korunmasının mümkün olmadığı veya hayvana sürekli ağrı verdiği durumlarda başvurulan bir tedavidir. İleri derecede dişeti hastalığı nedeniyle sallanan dişler, kökü açığa çıkmış kırık dişler ve yetişkin dişler çıktığı hâlde düşmeyen süt dişleri bu durumlara örnektir. Kedi ve köpekler, çekilen dişlerin ardından genellikle normal şekilde beslenmeye devam eder.
Yavrularda düşmeyen süt dişleri
Kedi ve köpeklerde süt dişleri genellikle ilk aylarda yerini kalıcı dişlere bırakır. Özellikle küçük ırk köpeklerde bazı süt dişleri düşmeyebilir; bu da kalıcı dişin yanlış konumda çıkmasına veya iki diş arasında yiyecek birikmesine yol açabilir. Yavrunuzun ağzında aynı yerde iki diş görürseniz bir sonraki kontrolde mutlaka gösterin.
İşlem sonrası
- Eve döndüğünüz ilk gün dostunuz uykulu olabilir; sessiz bir ortamda dinlenmesine izin verin.
- Diş çekimi yapıldıysa hekiminiz birkaç gün yumuşak mama vermenizi önerebilir.
- Sert oyuncaklar ve çiğneme ürünleri için hekiminizin onayını bekleyin.
- Önerilen ilaçları ve kontrol randevusunu aksatmayın.
Evde ağız bakımı
Diş temizliğinin etkisini uzun süre korumanın en etkili yolu, evde düzenli diş fırçalamaktır. Kedi ve köpeklere özel diş fırçası ve macunu kullanın; insan diş macunları hayvanlar için uygun değildir. Fırçalamaya kısa seanslarla, yavaş yavaş ve ödüllendirerek alıştırmak işinizi kolaylaştırır. Ağız sağlığını desteklemek için kullanabileceğiniz ürünler konusunda hekiminize danışabilirsiniz. Ağız içi kontrol, her genel muayenenin bir parçasıdır.